Przelicznik uncji na gramy

Jak przeliczyć uncje na gramy

Pomnóż liczbę uncji przez masę tej uncji, którą masz przed sobą. Wartości są dwie i różnią się o prawie dziesięć procent:

1. Uncja trojańska: pomnóż przez 31,1034768 (np. 1 oz t = 31,1035 g). Dotyczy złota, srebra, platyny i palladu.
2. Uncja handlowa: pomnóż przez 28,349523125 (np. 1 oz = 28,3495 g). Dotyczy wszystkiego pozostałego.
3. W drugą stronę: podziel gramy przez tę samą liczbę (np. 100 g ÷ 31,1034768 = 3,21507 oz t).
4. Albo wybierz typ uncji w przeliczniku powyżej i wpisz wartość, a druga liczba policzy się natychmiast.

Oba współczynniki są dokładne, nie przybliżone. Uncja handlowa wynika z definicji funta jako równo 0,45359237 kg, przyjętej w 1959 roku przez kraje anglosaskie, a uncja trojańska z funta trojańskiego równego 373,2417216 g.

Trzy uncje o tej samej nazwie: która jest Twoja

Słowo „uncja" oznacza w praktyce cztery różne jednostki, w tym dwie, które nie mierzą nawet tej samej wielkości fizycznej. Wyszukiwarki i strony mennic podają zwykle jedną liczbę, 31,1035 g, bo odpowiadają na pytanie o złoto. Jeśli Twoja uncja pochodzi z przepisu na ciasto albo z opisu przesyłki, ta liczba jest o 9,71% za duża.

Rozstrzygnięcie jest proste i sprowadza się do jednego pytania. Jeśli ważysz metal szlachetny, to uncja trojańska. Jeśli cokolwiek innego, to uncja handlowa. Jeśli w źródle stoi skrót fl oz albo słowo „fluid", to w ogóle nie chodzi o masę, tylko o objętość, a wtedy potrzebujesz mililitrów.

Stosunek obu uncji wagowych jest liczbą wymierną i dokładną: uncja trojańska ma się do handlowej jak 192 do 175. Dlatego różnica procentowa nie zmienia się wraz z liczbą uncji i zawsze wynosi 9,714285…%, czyli w zaokrągleniu 9,71%.

Uncje na gramy: tabela przeliczeń w obu systemach

Gotowe przeliczenia dla wartości, które w praktyce spotyka się najczęściej. Ułamki uncji nie są tu ozdobą: w takich nominałach bije się monety bulionowe, a w takich porcjach zapisuje się składniki w przepisach anglosaskich.

Ostatni wiersz pokazuje skalę pomyłki. Przy stu uncjach wybór złego systemu zmienia wynik o 275 gramów, czyli o masę większą niż osiem uncji trojańskich razem wziętych.

Skąd wzięło się 31,1035 grama

Uncja trojańska jest dwunastą, a nie szesnastą częścią funta. Funt trojański waży 373,2417216 g i dzieli się na 12 uncji, podczas gdy funt handlowy waży 453,59237 g i dzieli się na 16. To dlatego funt trojański jest lżejszy od handlowego, a uncja trojańska cięższa od handlowej. Dwa układy, dwa różne podziały i jedna wspólna nazwa jednostki.

Nazwa pochodzi najprawdopodobniej od Troyes w Szampanii, gdzie w średniowieczu odbywały się jarmarki ściągające kupców z całej Europy. Obrót złotem i srebrem wymagał miary uznawanej po obu stronach transakcji, a raz przyjęty układ trojański przetrwał w mennictwie i bankowości nawet wtedy, gdy w handlu towarowym zwyciężył lżejszy system avoirdupois.

Dziś ten podział trzyma się mocno, bo utrwaliła go infrastruktura rynku. Londyński rynek kruszcu rozlicza sztaby w uncjach trojańskich czystego kruszcu, mennice podają w nich masę monet bulionowych, a notowania metali szlachetnych na całym świecie odnoszą się do jednej uncji trojańskiej. Zmiana jednostki oznaczałaby przeliczenie każdego kontraktu i każdego standardu jakości, więc nikomu się nie opłaca.

W Polsce uncja nie jest legalną jednostką miary. Rozporządzenie o legalnych jednostkach miar wymienia jednostki układu SI oraz jednostki dopuszczone do stosowania, a uncji wśród nich nie ma. Spotykasz ją wyłącznie w praktyce handlowej: w opisach kruszcu, w przepisach tłumaczonych z angielskiego i w towarach sprowadzanych z rynku amerykańskiego.

Gdzie spotkasz uncję handlową

Uncja handlowa jest tą częstszą, choć to nie ona wygrywa wyniki wyszukiwania. Pojawia się wszędzie tam, gdzie masę podaje autor z kraju anglosaskiego:

• przepisy kulinarne: 4 oz masła to 113,398 g, 8 oz mąki to 226,796 g,
• opisy produktów: gramatura kosmetyków, kawy i suplementów z rynku amerykańskiego,
• przesyłki: progi wagowe poczty amerykańskiej wyrażone w uncjach i funtach,
• elektronika i sprzęt: masa własna urządzenia w danych technicznych,
• niemowlęta: masa urodzeniowa podawana w funtach i uncjach.

Przy przepisach czyha jeszcze druga pułapka. Uncje mówią o masie składnika, ale forma do pieczenia w calach mówi o jej średnicy, a przepis przeliczony po składnikach i upieczony w innej formie i tak wyjdzie inaczej. Rozmiar formy przeliczysz przelicznikiem foremek, który liczy współczynnik z powierzchni dna.

Uncja płynna: to jednostka objętości, nie masy

Uncja płynna mierzy objętość, więc jej wynikiem są mililitry, a nie gramy. Nie da się jej zamienić na masę bez znajomości gęstości: uncja płynna wody waży około 29,6 g, ta sama uncja płynna oleju około 27 g, a miodu blisko 42 g. Kalkulator na tej stronie podaje przy tym typie uncji mililitry i nie zgaduje, co jest w naczyniu.

Do tego uncja płynna ma dwie odmiany, które różnią się o ponad mililitr na uncji:

Pogrubione wiersze to miary, które w przepisach występują pod własnymi nazwami. Amerykańska szklanka (cup) ma 8 uncji płynnych, czyli 236,588 ml. Amerykański pint ma ich 16, brytyjski aż 20, więc ten sam „pint" to raz 473 ml, a raz 568 ml.

Paradoks jest tu taki, że uncja płynna zachowuje się odwrotnie niż wagowa: amerykańska jest większa od brytyjskiej, choć amerykańska uncja wagowa i brytyjska uncja wagowa to dokładnie ta sama jednostka.

Gramy na uncje: przeliczenie odwrotne

Z gramów na uncje dzielisz przez współczynnik wybranego układu. Poniżej najczęściej wyszukiwane masy w obu systemach naraz:

Kilogram to zatem 32,1507 uncji trojańskich albo 35,274 uncji handlowych. Ta druga liczba bywa zaskoczeniem dla osób przyzwyczajonych do zaokrąglania uncji do trzydziestu gramów, bo taki skrót myślowy gubi przy kilogramie ponad dwie uncje.

Uncja wśród jednostek imperialnych

Uncja rzadko przychodzi sama. Źródło, w którym masa jest w uncjach, zwykle podaje też długość w calach, objętość w pintach, a temperaturę w stopniach Fahrenheita. Każda z tych jednostek ma własny przelicznik i własną pułapkę:

• cal ma dokładnie 2,54 cm i tę wartość ujednolicono w tym samym porozumieniu z 1959 roku co funt; przeliczysz go w kalkulatorze cale na centymetry,
• funt to 16 uncji handlowych, czyli 453,592 g, i to on stoi za zapisem masy w rodzaju „3 lb 8 oz",
• pint ma 16 uncji płynnych w USA i 20 w Wielkiej Brytanii, więc różni się o niemal jedną piątą,
• kamień (stone) to 14 funtów, czyli 6,35 kg, i nadal opisuje masę ciała w brytyjskich tekstach.

Wspólna cecha wszystkich tych jednostek jest taka, że współczynniki są dokładne, a nie przybliżone. Cały układ anglosaski zdefiniowano w 1959 roku przez odniesienie do metra i kilograma, więc przeliczenie nigdy nie jest źródłem błędu. Błędem bywa tylko wybór niewłaściwej uncji, i właśnie od tego zaczyna się przelicznik na górze strony.