Kalendarz brań
Kalendarz brań to zestawienie dni i godzin, w których według tradycyjnej teorii solunarnej ryby żerują najchętniej: dni wokół nowiu i pełni oraz okna przy górowaniu, dołowaniu, wschodzie i zachodzie Księżyca.
Czytaj więcej…Czytaj mniej
Ten kalendarz liczy poziom każdego dnia w skali od 1 do 4 i godziny okien dla wybranego miasta. To tradycja wędkarska, nie prognoza brań.Brania ryb dzisiaj i jutro
Sobota, 21 listopada 2026 r., Warszawa: poziom 2 z 4 (umiarkowany). Okna główne: 07:21–09:21 i 19:46–21:46. Okna poboczne: 02:21–03:21 i 13:07–14:07.
To tradycyjna metoda wędkarska oparta na Księżycu, nie prognoza. W badaniach połowów związek z nowiem i pełnią wyszedł niewielki albo żaden.
Sobota, 21 listopada 2026
Poziom 2 z 4 umiarkowany
🌔 przybywający garb, oświetlenie 87%, 42,7° od najbliższego nowiu lub pełni
- Poboczne · zachód 02:5102:21–03:21
- Główne · dołowanie 08:2107:21–09:21
- Poboczne · wschód 13:3713:07–14:07
- Główne · górowanie 20:4619:46–21:46
Słońce: wschód 07:07, zachód 15:36.
Niedziela, 22 listopada 2026
Poziom 3 z 4 silny
🌔 przybywający garb, oświetlenie 94%, 29,7° od najbliższego nowiu lub pełni
- Poboczne · zachód 04:1603:46–04:46
- Główne · dołowanie 09:1108:11–10:11
- Poboczne · wschód 13:5313:23–14:23
- Główne · górowanie 21:3820:38–22:38
Słońce: wschód 07:08, zachód 15:35.
Godziny wschodu, górowania, zachodu i dołowania Księżyca liczymy biblioteką astronomy-engine (Don Cross, licencja MIT, pełna nota licencji) dla środka wybranego miasta, na horyzoncie matematycznym ze standardową refrakcją, jak almanach U.S. Naval Observatory; las, wzgórza i zabudowa mogą przesunąć widoczny wschód. Momenty faz pochodzą z algorytmu Meeusa. Wyliczenie na dzień 21 listopada 2026 r.
Kalendarz brań: listopad 2026
Warszawa, godziny czasu polskiego. Poziom dnia nie zależy od miejsca, godziny okien zależą. Okno główne: ± 60 min wokół górowania i dołowania Księżyca, okno poboczne: ± 30 min wokół wschodu i zachodu. Godzina przy ikonie fazy to moment nowiu, kwadry albo pełni.
| Dzień | Poziom | Okna główne | Okna poboczne |
|---|---|---|---|
| ndostatnia kwadra o 21:28 | 1 | 04:04–06:04, górowanie Księżyca16:32–18:32, dołowanie Księżyca | 12:50–13:50, zachód Księżyca21:25–22:25, wschód Księżyca |
| pnubywający sierp | 1 | 04:59–06:59, górowanie Księżyca17:24–19:24, dołowanie Księżyca | 13:10–14:10, zachód Księżyca22:52–23:52, wschód Księżyca |
| wtubywający sierp | 1 | 05:48–07:48, górowanie Księżyca18:12–20:12, dołowanie Księżyca | 13:24–14:24, zachód Księżycabez wschodu |
| śrubywający sierp | 2 | 06:35–08:35, górowanie Księżyca18:57–20:57, dołowanie Księżyca | 00:14–01:14, wschód Księżyca13:37–14:37, zachód Księżyca |
| czwubywający sierp | 2 | 07:19–09:19, górowanie Księżyca19:41–21:41, dołowanie Księżyca | 01:34–02:34, wschód Księżyca13:48–14:48, zachód Księżyca |
| ptubywający sierp | 3 | 08:03–10:03, górowanie Księżyca20:25–22:25, dołowanie Księżyca | 02:52–03:52, wschód Księżyca13:59–14:59, zachód Księżyca |
| sobubywający sierp | 3 | 08:47–10:47, górowanie Księżyca21:10–23:10, dołowanie Księżyca | 04:10–05:10, wschód Księżyca14:12–15:12, zachód Księżyca |
| ndubywający sierp | 4 | 09:33–11:33, górowanie Księżyca21:56–23:56, dołowanie Księżyca | 05:27–06:27, wschód Księżyca14:27–15:27, zachód Księżyca |
| pnnów o 08:02 | 4 | 10:20–12:20, górowanie Księżyca22:45–00:45do 10.11, dołowanie Księżyca | 06:45–07:45, wschód Księżyca14:46–15:46, zachód Księżyca |
| wtprzybywający sierp | 4 | 11:10–13:10, górowanie Księżycabez dołowania | 08:00–09:00, wschód Księżyca15:13–16:13, zachód Księżyca |
| śrprzybywający sierp | 3 | 23:35–01:35od 10.11, dołowanie Księżyca12:01–14:01, górowanie Księżyca | 09:09–10:09, wschód Księżyca15:49–16:49, zachód Księżyca |
| czwprzybywający sierp | 3 | 00:27–02:27, dołowanie Księżyca12:52–14:52, górowanie Księżyca | 10:07–11:07, wschód Księżyca16:38–17:38, zachód Księżyca |
| ptprzybywający sierp | 2 | 01:18–03:18, dołowanie Księżyca13:43–15:43, górowanie Księżyca | 10:52–11:52, wschód Księżyca17:38–18:38, zachód Księżyca |
| sobprzybywający sierp | 2 | 02:08–04:08, dołowanie Księżyca14:33–16:33, górowanie Księżyca | 11:25–12:25, wschód Księżyca18:47–19:47, zachód Księżyca |
| ndprzybywający sierp | 1 | 02:56–04:56, dołowanie Księżyca15:20–17:20, górowanie Księżyca | 11:49–12:49, wschód Księżyca20:00–21:00, zachód Księżyca |
| pnprzybywający sierp | 1 | 03:43–05:43, dołowanie Księżyca16:05–18:05, górowanie Księżyca | 12:06–13:06, wschód Księżyca21:14–22:14, zachód Księżyca |
| wtpierwsza kwadra o 12:48 | 1 | 04:27–06:27, dołowanie Księżyca16:48–18:48, górowanie Księżyca | 12:20–13:20, wschód Księżyca22:29–23:29, zachód Księżyca |
| śrprzybywający garb | 1 | 05:09–07:09, dołowanie Księżyca17:31–19:31, górowanie Księżyca | 12:32–13:32, wschód Księżycabez zachodu |
| czwprzybywający garb | 1 | 05:52–07:52, dołowanie Księżyca18:14–20:14, górowanie Księżyca | 23:44–00:44od 18.11, zachód Księżyca12:43–13:43, wschód Księżyca |
| ptprzybywający garb | 2 | 06:36–08:36, dołowanie Księżyca18:58–20:58, górowanie Księżyca | 01:01–02:01, zachód Księżyca12:55–13:55, wschód Księżyca |
| sobprzybywający garb | 2 | 07:21–09:21, dołowanie Księżyca19:46–21:46, górowanie Księżyca | 02:21–03:21, zachód Księżyca13:07–14:07, wschód Księżyca |
| ndprzybywający garb | 3 | 08:11–10:11, dołowanie Księżyca20:38–22:38, górowanie Księżyca | 03:46–04:46, zachód Księżyca13:23–14:23, wschód Księżyca |
| pnprzybywający garb | 4 | 09:06–11:06, dołowanie Księżyca21:35–23:35, górowanie Księżyca | 05:16–06:16, zachód Księżyca13:45–14:45, wschód Księżyca |
| wtpełnia o 15:53 | 4 | 10:06–12:06, dołowanie Księżyca22:38–00:38do 25.11, górowanie Księżyca | 06:48–07:48, zachód Księżyca14:16–15:16, wschód Księżyca |
| śrubywający garb | 4 | 11:11–13:11, dołowanie Księżycabez górowania | 08:15–09:15, zachód Księżyca15:04–16:04, wschód Księżyca |
| czwubywający garb | 3 | 23:45–01:45od 25.11, górowanie Księżyca12:18–14:18, dołowanie Księżyca | 09:27–10:27, zachód Księżyca16:12–17:12, wschód Księżyca |
| ptubywający garb | 3 | 00:51–02:51, górowanie Księżyca13:24–15:24, dołowanie Księżyca | 10:18–11:18, zachód Księżyca17:37–18:37, wschód Księżyca |
| sobubywający garb | 2 | 01:55–03:55, górowanie Księżyca14:24–16:24, dołowanie Księżyca | 10:51–11:51, zachód Księżyca19:08–20:08, wschód Księżyca |
| ndubywający garb | 1 | 02:52–04:52, górowanie Księżyca15:19–17:19, dołowanie Księżyca | 11:14–12:14, zachód Księżyca20:38–21:38, wschód Księżyca |
| pnubywający garb | 1 | 03:45–05:45, górowanie Księżyca16:09–18:09, dołowanie Księżyca | 11:31–12:31, zachód Księżyca22:03–23:03, wschód Księżyca |
Kalendarz brań: grudzień 2026
Warszawa, godziny czasu polskiego. Poziom dnia nie zależy od miejsca, godziny okien zależą. Okno główne: ± 60 min wokół górowania i dołowania Księżyca, okno poboczne: ± 30 min wokół wschodu i zachodu. Godzina przy ikonie fazy to moment nowiu, kwadry albo pełni.
| Dzień | Poziom | Okna główne | Okna poboczne |
|---|---|---|---|
| wtostatnia kwadra o 07:09 | 1 | 04:33–06:33, górowanie Księżyca16:56–18:56, dołowanie Księżyca | 11:44–12:44, zachód Księżyca23:24–00:24do 2.12, wschód Księżyca |
| śrubywający sierp | 1 | 05:18–07:18, górowanie Księżyca17:40–19:40, dołowanie Księżyca | 11:56–12:56, zachód Księżycabez wschodu |
| czwubywający sierp | 2 | 06:02–08:02, górowanie Księżyca18:24–20:24, dołowanie Księżyca | 00:42–01:42, wschód Księżyca12:07–13:07, zachód Księżyca |
| ptubywający sierp | 2 | 06:46–08:46, górowanie Księżyca19:08–21:08, dołowanie Księżyca | 01:59–02:59, wschód Księżyca12:19–13:19, zachód Księżyca |
| sobubywający sierp | 3 | 07:30–09:30, górowanie Księżyca19:53–21:53, dołowanie Księżyca | 03:16–04:16, wschód Księżyca12:33–13:33, zachód Księżyca |
| ndubywający sierp | 3 | 08:16–10:16, górowanie Księżyca20:40–22:40, dołowanie Księżyca | 04:32–05:32, wschód Księżyca12:51–13:51, zachód Księżyca |
| pnubywający sierp | 4 | 09:05–11:05, górowanie Księżyca21:30–23:30, dołowanie Księżyca | 05:48–06:48, wschód Księżyca13:15–14:15, zachód Księżyca |
| wtubywający sierp | 4 | 09:55–11:55, górowanie Księżyca22:21–00:21do 9.12, dołowanie Księżyca | 06:58–07:58, wschód Księżyca13:48–14:48, zachód Księżyca |
| śrnów o 01:52 | 4 | 10:47–12:47, górowanie Księżycabez dołowania | 08:00–09:00, wschód Księżyca14:33–15:33, zachód Księżyca |
| czwprzybywający sierp | 4 | 23:12–01:12od 9.12, dołowanie Księżyca11:38–13:38, górowanie Księżyca | 08:49–09:49, wschód Księżyca15:30–16:30, zachód Księżyca |
| ptprzybywający sierp | 3 | 00:03–02:03, dołowanie Księżyca12:28–14:28, górowanie Księżyca | 09:25–10:25, wschód Księżyca16:36–17:36, zachód Księżyca |
| sobprzybywający sierp | 3 | 00:52–02:52, dołowanie Księżyca13:16–15:16, górowanie Księżyca | 09:52–10:52, wschód Księżyca17:48–18:48, zachód Księżyca |
| ndprzybywający sierp | 2 | 01:39–03:39, dołowanie Księżyca14:01–16:01, górowanie Księżyca | 10:11–11:11, wschód Księżyca19:01–20:01, zachód Księżyca |
| pnprzybywający sierp | 2 | 02:23–04:23, dołowanie Księżyca14:44–16:44, górowanie Księżyca | 10:26–11:26, wschód Księżyca20:14–21:14, zachód Księżyca |
| wtprzybywający sierp | 1 | 03:05–05:05, dołowanie Księżyca15:26–17:26, górowanie Księżyca | 10:38–11:38, wschód Księżyca21:28–22:28, zachód Księżyca |
| śrprzybywający sierp | 1 | 03:47–05:47, dołowanie Księżyca16:08–18:08, górowanie Księżyca | 10:49–11:49, wschód Księżyca22:41–23:41, zachód Księżyca |
| czwpierwsza kwadra o 06:43 | 1 | 04:29–06:29, dołowanie Księżyca16:50–18:50, górowanie Księżyca | 11:00–12:00, wschód Księżycabez zachodu |
| ptprzybywający garb | 1 | 05:12–07:12, dołowanie Księżyca17:34–19:34, górowanie Księżyca | 23:57–00:57od 17.12, zachód Księżyca11:12–12:12, wschód Księżyca |
| sobprzybywający garb | 2 | 05:58–07:58, dołowanie Księżyca18:23–20:23, górowanie Księżyca | 01:17–02:17, zachód Księżyca11:25–12:25, wschód Księżyca |
| ndprzybywający garb | 2 | 06:48–08:48, dołowanie Księżyca19:16–21:16, górowanie Księżyca | 02:42–03:42, zachód Księżyca11:43–12:43, wschód Księżyca |
| pnprzybywający garb | 3 | 07:45–09:45, dołowanie Księżyca20:15–22:15, górowanie Księżyca | 04:11–05:11, zachód Księżyca12:08–13:08, wschód Księżyca |
| wtprzybywający garb | 3 | 08:47–10:47, dołowanie Księżyca21:20–23:20, górowanie Księżyca | 05:41–06:41, zachód Księżyca12:47–13:47, wschód Księżyca |
| śrprzybywający garb | 4 | 09:53–11:53, dołowanie Księżyca22:27–00:27do 24.12, górowanie Księżyca | 07:02–08:02, zachód Księżyca13:44–14:44, wschód Księżyca |
| czwpełnia o 02:28 | 4 | 11:01–13:01, dołowanie Księżycabez górowania | 08:04–09:04, zachód Księżyca15:03–16:03, wschód Księżyca |
| ptubywający garb | 3 | 23:34–01:34od 24.12, górowanie Księżyca12:06–14:06, dołowanie Księżyca | 08:47–09:47, zachód Księżyca16:36–17:36, wschód Księżyca |
| sobubywający garb | 3 | 00:37–02:37, górowanie Księżyca13:06–15:06, dołowanie Księżyca | 09:15–10:15, zachód Księżyca18:10–19:10, wschód Księżyca |
| ndubywający garb | 2 | 01:34–03:34, górowanie Księżyca14:01–16:01, dołowanie Księżyca | 09:35–10:35, zachód Księżyca19:41–20:41, wschód Księżyca |
| pnubywający garb | 2 | 02:26–04:26, górowanie Księżyca14:50–16:50, dołowanie Księżyca | 09:50–10:50, zachód Księżyca21:07–22:07, wschód Księżyca |
| wtubywający garb | 1 | 03:14–05:14, górowanie Księżyca15:37–17:37, dołowanie Księżyca | 10:02–11:02, zachód Księżyca22:29–23:29, wschód Księżyca |
| śrostatnia kwadra o 19:59 | 1 | 03:59–05:59, górowanie Księżyca16:22–18:22, dołowanie Księżyca | 10:14–11:14, zachód Księżycabez wschodu |
| czwubywający sierp | 1 | 04:44–06:44, górowanie Księżyca17:06–19:06, dołowanie Księżyca | 23:48–00:48od 30.12, wschód Księżyca10:26–11:26, zachód Księżyca |
Dni poziomu 4 w 2026 i 2027 roku
Dni najbliżej nowiu i pełni (do 18° od nich), najsilniejsze według metody. Lista jest taka sama dla całej Polski.
| Miesiąc | Dni poziomu 4 |
|---|---|
| styczeń | 2–4, 17–19 |
| luty | 1–2, 16–18 |
| marzec | 2–4, 18–19 |
| kwiecień | 1–3, 16–18, 30 |
| maj | 1–2, 16–17, 30–31 |
| czerwiec | 1, 14–15, 28–30 |
| lipiec | 1, 13–15, 28–30 |
| sierpień | 11–13, 27–29 |
| wrzesień | 10–12, 25–27 |
| październik | 9–11, 25–27 |
| listopad | 8–10, 23–25 |
| grudzień | 7–10, 23–24 |
| Miesiąc | Dni poziomu 4 |
|---|---|
| styczeń | 6–9, 21–23 |
| luty | 5–7, 20–21 |
| marzec | 7–9, 21–23 |
| kwiecień | 6–8, 20–22 |
| maj | 5–7, 19–21 |
| czerwiec | 4–5, 18–20 |
| lipiec | 3–4, 17–19 |
| sierpień | 1–3, 16–18, 31 |
| wrzesień | 1, 14–17, 29–30 |
| październik | 1, 14–16, 28–30 |
| listopad | 13–15, 27–29 |
| grudzień | 12–14, 26–29 |
Dane techniczne obliczenia
- Miasto
- Warszawa (52,2300° N, 21,0111° E)
- Ocena dnia
- elongacja Księżyca o 12:00 czasu polskiego, odległość od najbliższego nowiu lub pełni
- Progi poziomów
- 4: do 18°, 3: do 42°, 2: do 66°, 1: powyżej 66° (konwencja serwisu)
- Okna
- główne ± 60 min (górowanie, dołowanie), poboczne ± 30 min (wschód, zachód)
- Strefa
- Europe/Warsaw (CET zimą, CEST latem)
- Silnik
- astronomy-engine 2.1.19 (MIT); fazy: Meeus, rozdz. 49
Jak czytać kalendarz brań
Kalendarz brań czyta się w dwóch krokach: najpierw poziom dnia, potem godziny okien dla miasta. Poziom mówi, jak blisko nowiu albo pełni wypada dzień, a okna wskazują pory, w których według tradycji ryby żerują najchętniej.
Kolejność odczytu wygląda tak:
- Wybierz z listy miasto najbliższe łowisku. Domyślnie kalendarz liczy godziny dla Warszawy.
- Odczytaj poziom dnia od 1 do 4. Poziom 4 przypada na dni najbliżej nowiu i pełni, poziom 1 na okolice kwadr.
- Sprawdź okna główne, czyli dwie godziny wokół górowania i dołowania Księżyca.
- Sprawdź okna poboczne, czyli godzinę wokół wschodu i zachodu Księżyca.
- Porównaj okna z prognozą pogody. W badaniu połowów pstrągów temperatura powietrza przewidywała wyniki lepiej niż tabele solunarne.
Górowanie to chwila, w której Księżyc przechodzi przez południk nad horyzontem, czyli stoi najwyżej na niebie. Dołowanie to przejście przez południk pod horyzontem, gdy Księżyc jest dokładnie pod stopami obserwatora. Między dwoma górowaniami mija średnio około 24 godzin i 50 minut, więc wszystkie okna przesuwają się z dnia na dzień o mniej więcej 50 minut.
Z tego przesunięcia wynika cecha, która zaskakuje przy pierwszym czytaniu: cztery albo pięć dni w miesiącu ma tylko trzy okna. Tak wychodzi w Warszawie w każdym miesiącu lat 2026 i 2027. Jedno ze zdarzeń wypada wtedy tuż przed północą poprzedniego dnia, a następne tuż po północy kolejnego. Kalendarz pokazuje taki dzień z dopiskiem „bez wschodu", „bez zachodu", „bez górowania" albo „bez dołowania", a w panelu dnia podaje, kiedy zdarzenie wypada najbliżej.
Miasto ma znaczenie dla godzin, nie dla poziomu. Księżyc przechodzi przez południk wcześniej na wschodzie kraju niż na zachodzie: 5 grudnia 2026 r. górowanie wypada w Warszawie o 08:30, a w Szczecinie o 08:57. Od grudnia 2026 do listopada 2027 r. różnica między miastami z listy sięga 39 minut dla górowania i dołowania, a dla wschodu i zachodu 68 minut, bo te dwa zdarzenia zależą też od szerokości geograficznej. Jedna tabela dla całej Polski bywa więc nieaktualna o więcej niż całe okno poboczne. Kalendarz brań należy do kategorii kalkulatorów astrologicznych i księżycowych, obok kalendarza faz i pełni.
Metoda: skąd biorą się poziomy i godziny
Kalendarz brań opiera się na dwóch regułach teorii solunarnej i na jawnie opisanych progach, które są własną konwencją serwisu. Teoria solunarna to tradycja spopularyzowana w 1936 roku przez amerykańskiego wędkarza Johna Aldena Knighta. Według niej najsilniejsze są dni przy nowiu i pełni, a w ciągu doby pory, gdy Księżyc stoi nad głową, pod stopami, wschodzi albo zachodzi.
Poziom dnia liczymy z elongacji Księżyca, czyli różnicy długości ekliptycznej Księżyca i Słońca, o 12:00 czasu polskiego. Elongacja 0° oznacza nów, 180° pełnię, a 90° i 270° kwadry. Z elongacji bierzemy odległość d od najbliższego nowiu albo pełni, od 0° do 90°, i porównujemy ją z progami:
| Poziom | Odległość od nowiu lub pełni | Nazwa w kalendarzu | Dni w typowej lunacji |
|---|---|---|---|
| 4 | do 18° | najsilniejszy | około 6 |
| 3 | powyżej 18° do 42° | silny | około 8 |
| 2 | powyżej 42° do 66° | umiarkowany | około 8 |
| 1 | powyżej 66° | najsłabszy | około 8 |
Księżyc oddala się od Słońca średnio o około 12° na dobę, więc poziom 4 obejmuje zwykle trzy dni wokół każdego nowiu i każdej pełni. W grudniu 2026 r. kalendarz daje 6 dni poziomu 4, po 8 dni poziomów 3 i 2 oraz 9 dni poziomu 1. Ocena nie zależy od miejsca ani od gatunku ryby.
Okna godzinowe liczymy dla wybranego miasta. Okno główne obejmuje 60 minut przed górowaniem albo dołowaniem Księżyca i 60 minut po nim. Okno poboczne obejmuje 30 minut przed wschodem albo zachodem i 30 minut po nim. Długości okien to także konwencja: kanonicznej normy nie ma, a różne kalendarze stosują inne szerokości.
Wschód i zachód liczymy tak samo jak almanach U.S. Naval Observatory: górny brzeg tarczy Księżyca na horyzoncie matematycznym, ze standardową poprawką na refrakcję. Las, wzgórza i zabudowa przesuwają chwilę, w której Księżyc staje się widoczny, i tego żaden kalendarz nie uwzględni. Momenty nowiu, kwadr i pełni podajemy algorytmem Jeana Meeusa, tym samym co w kalkulatorze pełni i nowiu Księżyca, więc minuty zgadzają się na obu stronach.
Przykłady: grudzień 2026 w Warszawie
Tabela pokazuje cztery dni grudnia 2026 r. policzone dla Warszawy: zwykły dzień z czterema oknami i trzy dni, w których jednego zdarzenia brakuje. Godziny są w czasie polskim (CET).
| Dzień | Poziom (d) | Faza Księżyca | Okna główne | Okna poboczne |
|---|---|---|---|---|
| środa, 2 grudnia | 1 (75,2°) | ubywający sierp, 37% | 05:18–07:18, 17:40–19:40 | 11:56–12:56; bez wschodu (następny 3.12 o 01:12) |
| sobota, 5 grudnia | 3 (40,0°) | ubywający sierp, 12% | 07:30–09:30, 19:53–21:53 | 03:16–04:16, 12:33–13:33 |
| środa, 9 grudnia | 4 (4,6°) | nów o 01:52 | 10:47–12:47; bez dołowania | 08:00–09:00, 14:33–15:33 |
| czwartek, 24 grudnia | 4 (5,7°) | pełnia o 02:28 | 11:01–13:01; bez górowania | 08:04–09:04, 15:03–16:03 |
Dzień 9 grudnia nie ma dołowania, bo poprzednie wypada 8 grudnia o 23:21, a następne 10 grudnia o 00:12. Okno tego drugiego zaczyna się jednak 9 grudnia o 23:12, więc panel dnia pokazuje je jako początek okna następnego dnia. Tabela miesiąca przypisuje każde okno do dnia, w którym wypada jego środek, żeby żadne nie było liczone dwa razy.
Jedna doba z kalendarza brań: dwa okna główne przy górowaniu i dołowaniu, dwa poboczne przy wschodzie i zachodzie Księżyca.
Pełny rok faz Księżyca, bez ocen dni, podaje kalendarz księżycowy, a wygląd tarczy w dowolnym dniu sprawdzisz w kalkulatorze faz Księżyca. Ile dni zostało do wyjazdu na ryby, policzy kalkulator odliczania, a odstęp między dwiema datami kalkulator dni.
Czy kalendarz brań działa? Co mówią badania
Badania dają metodzie księżycowej najwyżej niewielki efekt, a gotowe tabele solunarne w teście siedmiu popularnych serwisów nie przewidziały połowów. Dlatego kalendarz brań traktujemy jako tradycję wędkarską, która porządkuje wybór dnia, a nie jako prognozę liczby złowionych ryb.
Największe badanie przeanalizowało 341 959 zgłoszeń połowu muskellunge, dużej ryby szczupakowatej z Ameryki Północnej, z lat 1970–2013 (Vinson i Angradi, PLOS ONE, 2014). Więcej ryb łowiono wokół pełni i nowiu, a przewidywany maksymalny efekt wynosił około 5% ogółem i do 28% w połowach nocnych. Autorzy zaznaczyli, że nie znali nakładu połowowego przy zgłoszeniach i na jednym z jezior wędkarze sami łowili częściej w określonych fazach. Dlatego nie mogli stwierdzić, że efekt wynika z zachowania samych ryb.
Drugie badanie sprawdziło wprost popularne tabele solunarne (Quigley, Gonzalez Murcia i Kauwe, SN Applied Sciences, 2023). Jeden doświadczony wędkarz zapisywał od września 2013 do lutego 2019 r. wyniki 361 wypraw na pstrągi w rzekach i jeziorach stanu Utah i okolic: 221 dni i 1355,2 godziny łowienia. Dzienne oceny siedmiu serwisów solunarnych nie miały istotnego związku z liczbą ryb na godzinę ani z oceną wędkarza, tak samo faza i oświetlenie Księżyca. Okna godzinowe sprawdzono w dwóch serwisach i istotne wyszły tylko okna poboczne jednego z nich, za to odwrotnie do teorii: wyprawa w całości w takim oknie dawała według modelu o 42,5% mniej ryb na godzinę. Temperatura powietrza miała związek dodatni i przewidywała połowy lepiej niż każda z tabel. To dane jednego wędkarza i jednej grupy ryb, więc wynik nie przesądza o innych gatunkach i łowiskach.
Wniosek dla wędkarza jest praktyczny: kalendarz pomaga wybrać między dniami, gdy inne warunki są podobne. Pogody, wody ani łowiska nie uwzględnia, a w badaniu pstrągów sama temperatura powietrza przewidywała połowy lepiej niż tabele solunarne.
Dlaczego każdy kalendarz brań pokazuje co innego
Kalendarze brań różnią się, bo teoria solunarna nie ma jednego wzoru oceny dnia ani jednej długości okien. Każdy wydawca dobiera własną skalę, własne progi i własne miejsce, dla którego liczy godziny, a rzadko którykolwiek opisuje to wprost.
Najczęstsze źródła rozbieżności są cztery:
- Skala oceny. Spotyka się skale pięciostopniowe, procentowe od 0 do 100 i opisowe. Ten sam dzień może dostać w jednym kalendarzu ocenę najwyższą, a w innym średnią.
- Szerokość okien. Okno główne bywa liczone jako 2 godziny, 90 minut albo dłużej, poboczne jako godzina albo 45 minut.
- Miejsce rachunku. Kalendarz liczony dla jednego miasta podaje wędkarzowi po drugiej stronie kraju górowanie przesunięte nawet o 39 minut, a wschód i zachód Księżyca nawet o ponad godzinę.
- Dodatkowe reguły. Część kalendarzy łączy tradycję solunarną z innymi zwyczajami, na przykład wyróżnia pierwszą kwadrę, której teoria solunarna nie wskazuje.
Ten kalendarz publikuje swoje progi i szerokości okien w tabeli powyżej, a godziny liczy dla wybranego miasta. Liczby da się więc sprawdzić, nawet jeśli sama metoda pozostaje tradycją.
Kalendarz brań a gatunki ryb i okresy ochronne
Kalendarz brań nie rozróżnia gatunków, bo teoria solunarna stosuje te same dni i godziny do szczupaka, sandacza, karpia, suma, leszcza i okonia. Gatunki różnią się sezonem żerowania i porą dnia, a tego Księżyc nie opisuje.
Przed wyjazdem sprawdź też, czy łowiony gatunek nie jest w okresie ochronnym: minimalne okresy i wymiary ochronne ustala rozporządzenie w sprawie warunków ochrony i połowu ryb (Dz.U. 2023 poz. 1373), a regulamin Twojego okręgu PZW albo innego użytkownika wody bywa surowszy.
Najczęstsze pytania
- Czy dziś są dobre brania ryb?
- Kalendarz brań podaje dzisiejszy poziom od 1 do 4 i godziny okien dla Twojego miasta w panelu na górze strony. Poziom 4 oznacza dzień najbliżej nowiu albo pełni, czyli najsilniejszy według metody księżycowej. To ocena tradycji wędkarskiej, nie prognoza brań: pogody, temperatury ani warunków na łowisku kalendarz nie uwzględnia.
- O której godzinie ryby biorą najlepiej według kalendarza?
- Według teorii solunarnej najlepsze są okna główne: godzina przed górowaniem Księżyca do godziny po nim oraz to samo wokół dołowania. Okna poboczne trwają godzinę i obejmują wschód oraz zachód Księżyca. Godziny przesuwają się codziennie o około 50 minut i zależą od miejsca, więc kalendarz liczy je osobno dla wybranego miasta.
- Czy kalendarz brań jest wiarygodny?
- Kalendarz brań jest wiarygodny jako rachunek astronomiczny, a nie jako przepowiednia połowów. Godziny wschodu i górowania Księżyca zgadzają się z almanachem U.S. Naval Observatory z dokładnością do minuty. Samo działanie metody jest słabo potwierdzone: duże badanie połowów muskellunge, północnoamerykańskiej ryby szczupakowatej, znalazło efekt około 5%, a test siedmiu serwisów z tabelami solunarnymi na 361 wyprawach jednego wędkarza na pstrągi nie wykazał istotnego związku ich dziennych ocen z połowami.
- Czy przy pełni Księżyca ryby biorą lepiej?
- Według tradycji solunarnej pełnia i nów to najsilniejsze dni miesiąca, dlatego dostają w kalendarzu poziom 4. Badanie 341 959 połowów muskellunge z lat 1970–2013 wykazało więcej ryb wokół pełni i nowiu, ale przewidywany efekt wynosił około 5%. Autorzy nie znali nakładu połowowego, więc nie rozstrzygnęli, czy to zasługa ryb, czy liczniejszych wędkarzy.
- Co to jest teoria solunarna?
- Teoria solunarna to wędkarska tradycja, według której aktywność ryb i zwierzyny rośnie, gdy Księżyc stoi nad głową albo pod stopami obserwatora, a także przy jego wschodzie i zachodzie. Spopularyzował ją John Alden Knight, który w 1936 roku opublikował pierwsze tabele. Kanonicznego wzoru oceny dnia nie ma, dlatego każdy kalendarz brań stosuje własną konwencję.
Źródła
- Vinson, Angradi (2014): Muskie Lunacy: Does the Lunar Cycle Influence Angler Catch of Muskellunge? PLOS ONE 9(5): e98046 · 341 959 zgłoszeń połowu muskellunge z lat 1970–2013; więcej ryb wokół pełni i nowiu, efekt około 5%
- Quigley, Gonzalez Murcia, Kauwe (2023): Popular solunar tables fail to predict fishing success in North American recreational freshwater trout fisheries. SN Applied Sciences · 361 wypraw jednego wędkarza na pstrągi w stanie Utah (2013–2019); dzienne oceny 7 serwisów solunarnych, faza i oświetlenie Księżyca bez istotnego związku z liczbą ryb na godzinę, temperatura powietrza ze związkiem dodatnim
- U.S. Naval Observatory: Rise, Set, and Twilight Definitions · definicja wschodu i zachodu: górny brzeg tarczy na horyzoncie ze standardową refrakcją
- Astronomy Engine (Don Cross), biblioteka obliczeń astronomicznych, licencja MIT · pozycja Księżyca i Słońca, wschód, zachód i przejścia przez południk
- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lipca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków ochrony i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych (Dz.U. 2023 poz. 1373) · okresy i wymiary ochronne ryb; stan na 20 listopada 2026 r.: akt obowiązujący, bez zmian
- Wikidata: właściwość P625 (współrzędne geograficzne) · współrzędne miast z listy wyboru, licencja CC0