Kalkulator chińskiego znaku zodiaku

Jak obliczyć chiński znak zodiaku z daty urodzenia?

Znak wynika z roku księżycowego, w którym wypadła data urodzenia, a nie z roku gregoriańskiego. Rok księżycowy zaczyna się drugiego nowiu po przesileniu zimowym, więc jego początek co roku wypada gdzie indziej.

Krok po kroku:

1. Sprawdź początek chińskiego roku w roku z daty urodzenia. W latach 1924–2043 najwcześniejszy start wypadł 21 stycznia 1966, a najpóźniejszy 20 lutego 1985.
2. Porównaj obie daty. Data urodzenia wcześniejsza niż początek roku oznacza, że znak pochodzi z rocznika poprzedniego.
3. Odczytaj zwierzę przypisane temu rocznikowi. Dwanaście gałęzi ziemskich wraca w stałej kolejności, więc wystarczy reszta z dzielenia.
4. Dołóż żywioł. Pięć przemian zmienia się co dwa lata, czyli pełny obrót zajmuje dziesięć lat.
5. Dołóż biegun. Lata parzyste są yang, nieparzyste yin.

Zapisane wzorami, gdzie R oznacza rocznik księżycowy ustalony w kroku drugim:

• zwierzę = pozycja (R − 4) mod 12 w kolejności od Szczura,
• żywioł = pozycja ((R − 4) mod 10) ÷ 2 bez reszty, w kolejności od drewna,
• biegun = yang dla R parzystego, yin dla nieparzystego.

Odjęcie czwórki bierze się stąd, że cykl otwiera rok 4 naszej ery, opisany parą jia-zi. Sprawdźmy to na roczniku 2026: 2026 − 4 = 2022, reszta z dzielenia przez 12 wynosi 6, czyli siódma pozycja od Szczura, a więc Koń. Reszta z dzielenia przez 10 wynosi 2, po podzieleniu przez dwa daje 1, czyli drugi żywioł od drewna, a więc ogień. Rocznik jest parzysty, więc biegun to yang.

Przykłady obliczeń

Trzy pierwsze wiersze pokazują sedno problemu. Dwie daty z tego samego roku 1997 dają różne zwierzęta, bo dzieli je początek roku księżycowego.

Wiersz z 25 stycznia 1966 pokazuje, że styczeń nie zawsze oznacza rocznik poprzedni. Tamten rok zaczął się wyjątkowo wcześnie, więc data urodzenia wypadła już po jego rozpoczęciu.

Chińskie znaki zodiaku według roczników od 1924 do 2032

Tabela podaje 109 roczników z dokładnymi granicami każdego roku księżycowego. Daty pochodzą z tabel konwersji Obserwatorium Hongkongu i pokrywają się co do dnia z tabelami cyklu sześćdziesięcioletniego.

Granice mają znaczenie tylko dla urodzonych w styczniu i lutym. Dla pozostałych jedenastu miesięcy rocznik z daty jest zawsze rocznikiem znaku.

Dwie szkoły liczenia i skąd biorą się rozbieżne wyniki

Kalkulatory potrafią pokazać dla tej samej daty dwa różne zwierzęta, bo istnieją dwie konkurencyjne granice roku. My liczymy od chińskiego nowego roku, czyli od pierwszego dnia pierwszego miesiąca księżycowego. Tak działa popularny zodiak shengxiao (生肖) i tak samo liczą tabele roczników, które znajdziesz w encyklopediach.

Druga szkoła bierze granicę z kalendarza słonecznego i przesuwa rok w dniu Lichun, czyli Początku Wiosny. W latach 1924–2043 Lichun wypadał 3, 4 albo 5 lutego. Ta konwencja pochodzi z bazi, systemu czterech filarów, gdzie rok jest jednym z filarów wykresu i musi trzymać się terminów słonecznych.

Obie granice rozjeżdżają się nawet o szesnaście dni, więc dla części dat wynik faktycznie się różni:

Wybraliśmy nowy rok księżycowy, bo tego dotyczą zapytania o zodiak i tak samo liczą tabele roczników w źródłach encyklopedycznych. Jeśli szukasz danych do wykresu bazi, potrzebujesz granicy z Lichun i wtedy nasz wynik może się różnić o jedno zwierzę. Uwaga na kalkulatory podające Lichun jako sztywny 4 lutego, bo w części roczników wypada on dzień wcześniej albo dzień później.

Żywioł, biegun i cykl sześćdziesięcioletni

Samo zwierzę to tylko połowa opisu rocznika. Pełna nazwa składa się z pnia niebiańskiego i gałęzi ziemskiej, na przykład bing-wu dla roku 2026. Gałęzi jest dwanaście i to one odpowiadają zwierzętom. Pni jest dziesięć, czyli pięć żywiołów w dwóch odmianach, aktywnej yang i receptywnej yin.

Ponieważ dwanaście i dziesięć mają wspólny dzielnik, kombinacje nie wyczerpują się po stu dwudziestu latach, tylko po sześćdziesięciu. Stąd cykl sześćdziesięcioletni, w którym każda para zwierzę i żywioł pojawia się dokładnie raz. Kalkulator podaje pozycję Twojego rocznika w tym cyklu oraz rok, w którym ta sama kombinacja wróci.

Pięć żywiołów następuje po sobie w kolejności rodzenia: drewno karmi ogień, ogień zostawia popiół i tworzy ziemię, ziemia rodzi metal, metal skrapla wodę, woda odżywia drewno. Ta sama kolejność steruje żywiołami roczników, po dwa lata na żywioł.

Chiński zodiak a znak zodiaku znany z gazet

Dwa systemy dzielą różne wielkości i nie da się ich przełożyć jeden na jeden. Zachodni zodiak dzieli rok na dwanaście odcinków po około trzydzieści dni i pyta o dzień urodzenia. Chiński dzieli czas na dwunastoletnie cykle i pyta o rocznik. Z tego powodu rodzeństwo urodzone w odstępie dwóch lat ma zwykle różne zwierzęta, choć może mieć ten sam znak zachodni.

Jeśli interesuje Cię zachodnia strona tej samej daty, sprawdź kalkulator ascendentu, który potrzebuje jeszcze godziny i miejsca urodzenia, albo znak księżycowy opisujący sferę emocji. Datę urodzenia liczy też kalkulator numerologiczny, tyle że sprowadza ją do jednej cyfry zamiast do zwierzęcia.