Jak liczyć 60 dni przerwy między zwolnieniami lekarskimi?

Podstawowe zasady liczenia przerwy między zwolnieniami

Sposób liczenia przerwy między zwolnieniami decyduje o tym, czy kolejne L4 „dolicza się" do wykorzystanego już limitu, czy otwiera nowy. Reguły z art. 9 ustawy zasiłkowej są trzy:

• do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między ustaniem poprzedniej a powstaniem nowej niezdolności nie przekracza 60 dni,
• okresy przedzielone przerwą do 60 dni traktuje się jak jedną ciągłą niezdolność do pracy, dla której obowiązuje wspólny limit 182 dni (270 dni przy ciąży i gruźlicy),
• aby ZUS otworzył nowy okres zasiłkowy, między zwolnieniami musi upłynąć co najmniej 61 dni, w czasie których pracownik był zdolny do pracy.

Samą przerwę liczy się od dnia następnego po ostatnim dniu poprzedniego zwolnienia do dnia poprzedzającego pierwszy dzień nowego zwolnienia. Do wyznaczenia liczby dni między dwiema datami możesz użyć kalkulatora dni.

Czy liczymy dni kalendarzowe, czy robocze?

Przerwa między zwolnieniami lekarskimi liczona jest w dniach kalendarzowych, a wliczają się wszystkie dni bez wyjątku:

• soboty i niedziele,
• święta państwowe i dni ustawowo wolne od pracy,
• dni, w których pracownik faktycznie nie pracował (np. urlop).

Jeśli więc ostatnie zwolnienie kończy się 15 stycznia, a następne zaczyna 17 marca, liczysz wszystkie dni od 16 stycznia do 16 marca włącznie, również weekendy. W tym przykładzie to 16 dni stycznia, 28 dni lutego i 16 dni marca, czyli 60 dni przerwy: okresy choroby wciąż się sumują, bo granica nie została przekroczona. Gdyby nowe zwolnienie zaczęło się dzień później, 18 marca, przerwa wyniosłaby 61 dni i ZUS otworzyłby nowy okres zasiłkowy. To częsty błąd: liczenie wyłącznie dni roboczych sztucznie wydłuża przerwę i prowadzi do mylnego wniosku, że minęło już 61 dni.

Co zmieniły przepisy od 2022 roku?

Nowelizacja art. 9 ust. 2 ustawy zasiłkowej, obowiązująca od 1 stycznia 2022 roku, znacząco uprościła zasady, a jednocześnie zaostrzyła je dla pracowników:

• rodzaj choroby przestał mieć znaczenie: wcześniej sumowano tylko okresy niezdolności spowodowane tą samą jednostką chorobową; teraz sumują się wszystkie, o ile przerwa nie przekracza 60 dni,
• płatnik zasiłku nie musi już ustalać medycznej przyczyny kolejnych zwolnień,
• zamknięta została wcześniejsza furtka: przed 2022 rokiem pracownik po 182 dniach choroby mógł wrócić do pracy na jeden dzień i otworzyć nowy okres zasiłkowy zwolnieniem na inną chorobę. Obecnie to niemożliwe: niezależnie od diagnozy trzeba odczekać co najmniej 61 dni.

Praktyczne przykłady liczenia 60 dni przerwy

Przykład 1: przerwa krótsza niż 60 dni. Pracownik był na zwolnieniu 30 dni, wrócił do pracy na 20 dni i ponownie dostał e-ZLA na 14 dni. Przerwa (20 dni) nie przekracza 60 dni, więc oba okresy sumują się do jednego okresu zasiłkowego: 30 + 14 = 44 dni wykorzystane, zostaje 138 ze 182 dni.

Przykład 2: przerwa dłuższa niż 60 dni. Pracowniczka wykorzystała 170 dni okresu zasiłkowego, wróciła do pracy, a po 75 dniach ponownie otrzymała zwolnienie na 30 dni. Przerwa przekroczyła 60 dni, więc ZUS otwiera nowy okres zasiłkowy, w którym wykorzystane jest 30 dni z nowego limitu 182 dni.

Przykład 3: ta sama choroba, przerwa poniżej limitu. Pracownik fizyczny po dwumiesięcznym zwolnieniu z powodu zerwania więzadła wrócił do pracy, a po 45 dniach doznał ponownego urazu tego samego kolana. Przerwa (45 dni) nie przekracza 60 dni, więc oba zwolnienia wchodzą do jednego okresu zasiłkowego.

Przykład 4: wyczerpany limit i za krótka przerwa. Pracownica przebywała na zwolnieniu pełne 182 dni z powodu choroby kręgosłupa, wróciła do pracy, a po 50 dniach zachorowała na serce. Mimo że to inna choroba, zasiłek nie przysługuje: limit 182 dni jest wyczerpany, a od jego końca nie minęło 61 dni.

Wyjątek dla ciąży

Dla kobiet w ciąży ustawa przewiduje korzystniejsze zasady. Po pierwsze, do okresu zasiłkowego nie wlicza się okresów niezdolności do pracy przypadających przed przerwą (nie dłuższą niż 60 dni), jeżeli po tej przerwie niezdolność wystąpiła w trakcie ciąży. Wcześniejsze chorowanie nie pomniejsza wtedy limitu. W praktyce oznacza to, że pracownica, która najpierw chorowała np. 40 dni z powodu innego schorzenia, a po krótkiej przerwie stała się niezdolna do pracy w związku z ciążą, zaczyna liczenie okresu zasiłkowego od zera. Po drugie, niezdolność do pracy przypadająca na okres ciąży (podobnie jak spowodowana gruźlicą) wydłuża okres zasiłkowy ze 182 do 270 dni, a wynagrodzenie chorobowe i zasiłek za niezdolność przypadającą w okresie ciąży wynoszą 100% podstawy wymiaru zamiast standardowych 80%.

Jak pilnować swojego okresu zasiłkowego?

Stan wykorzystania okresu zasiłkowego najlepiej weryfikować na bieżąco, zanim kolejne zwolnienie postawi Cię przed faktem dokonanym:

• dział kadr lub ZUS poda liczbę dni wykorzystanych z bieżącego okresu zasiłkowego,
• kalkulator dni policzy dokładną długość przerwy między końcem jednego a początkiem drugiego zwolnienia,
• kalkulator chorobowego wyliczy wysokość wynagrodzenia chorobowego z Twojej pensji brutto.

Najczęstsze błędy, których należy unikać: liczenie dni roboczych zamiast kalendarzowych, zakładanie, że inna choroba otwiera nowy okres (od 2022 roku nie otwiera), a także liczenie przerwy od złej daty. Przerwa biegnie od dnia następnego po ostatnim dniu zwolnienia do dnia poprzedzającego nowe zwolnienie. Jeżeli zbliżasz się do wyczerpania limitu 182 dni, sprawdź stan wykorzystania odpowiednio wcześnie, bo po przekroczeniu granicy kolejne świadczenie wymaga już pełnych 61 dni przerwy albo wniosku o świadczenie rehabilitacyjne.

Podsumowanie: co zrobić w Twojej sytuacji?

• Jeśli przerwa między zwolnieniami nie przekroczyła 60 dni: okresy choroby sumują się; sprawdź w kadrach, ile dni zostało Ci ze 182 (lub 270).
• Jeśli przerwa wyniosła co najmniej 61 dni: masz prawo do nowego, pełnego okresu zasiłkowego.
• Jeśli wyczerpałeś 182 dni i nadal nie możesz pracować: zapytaj lekarza o wniosek o świadczenie rehabilitacyjne (do 12 miesięcy).
• Jeśli chcesz policzyć kwotę świadczenia: skorzystaj z kalkulatora chorobowego, a w nietypowej sytuacji potwierdź uprawnienia bezpośrednio w ZUS.